Không thích Toán vẫn có thể chọn ngành tốt: 5 lựa chọn đáng cân nhắc

1. Điều dưỡng (Nursing)

Đây là ngành có triển vọng việc làm rất tốt: Điều dưỡng viên có đăng ký hành nghề (Registered Nurse) được dự báo tăng 6% trong giai đoạn 2025–2035, tương đương khoảng 180,800 vị trí tuyển dụng mới mỗi năm. Lương trung vị khoảng 97,550 USD/năm.

Tại Úc, mức lương trung bình là 113,984/năm*. Trang Job and Skills Australia dự báo số RN tăng từ khoảng 363,800 năm 2025 lên 458,600 năm 2035, tương đương +26.1%.

Tại Canada, mức lương khoảng CAD 90,000/năm*. Outlook toàn Canada 2024–2033: Strong risk of shortage

Mức độ học Toán: 2/5. Sinh viên sẽ học các môn như tính toán liều thuốc và thống kê cơ bản, nhưng đây chủ yếu là các phép tính thực hành gắn với chăm sóc bệnh nhân, không phải Toán nâng cao kiểu giải tích hay đại số tuyến tính.

Phù hợp với bạn nào có thế mạnh Sinh học, Hóa học, thích chăm sóc và tương tác trực tiếp với con người, không hợp với công việc bàn giấy.

Đây là ngành có tiềm năng phát triển mạnh nhất trong cả 3 nước Canada, Úc Mỹ trong thời gian tới.

2. Công tác xã hội (Social Work)

Đây là ngành có triển vọng việc làm khá tốt tại Mỹ. BLS dự báo việc làm của Social Workers tăng 6% trong giai đoạn 2025–2035, nhanh hơn mức trung bình của toàn bộ thị trường lao động, với khoảng 69,100 cơ hội tuyển dụng mỗi năm. Lương trung vị khoảng 61,780 USD/năm.

Tại Úc, mức lương trung vị của Social Workers làm toàn thời gian là 2,172 AUD/tuần, tương đương khoảng 112,944 AUD/năm*. Jobs and Skills Australia dự báo số việc làm của nhóm này tăng khoảng 25.3% trong giai đoạn 2025–2035.

Tại Canada, mức lương trung vị là 38.46 CAD/giờ, tương đương khoảng 80,000 CAD/năm*. Outlook toàn Canada giai đoạn 2024–2033 là Strong risk of shortage.

Mức độ Toán: 1/5. Chương trình học tập trung vào tâm lý, hành vi con người, cộng đồng và chính sách xã hội.

Đây là lựa chọn phù hợp nếu bạn thực sự không thích Toán, nhưng ngành này đòi hỏi bạn phải yêu thích làm việc trực tiếp với con người, có khả năng lắng nghe, hỗ trợ và đôi khi xử lý những tình huống khó khăn về mặt cảm xúc. 

3. Tâm lý học (Psychology)

Bạn có thể kết hợp với các hướng chuyên sâu như tư vấn tâm lý, công tác xã hội, giáo dục hoặc chăm sóc sức khỏe. Mức thu nhập phụ thuộc nhiều vào ngành nghề cụ thể sau khi tốt nghiệp và bậc học. Tuy nhiên ngành này thường yêu cầu học lên khá cao và xin giấy phép hành nghề.

Tại Mỹ, Psychologists được BLS dự báo tăng 6% trong giai đoạn 2025–2035, với khoảng 11,300 cơ hội tuyển dụng mỗi năm. Lương trung vị khoảng 99,110 USD/năm. Riêng nhóm Clinical and Counseling Psychologists có tốc độ tăng trưởng dự báo cao hơn, khoảng 12% trong cùng giai đoạn.

Tại Úc, Jobs and Skills Australia xếp chung nhóm Psychologists and Psychotherapists. Mức lương trung vị của lao động toàn thời gian là 2,204 AUD/tuần, tương đương khoảng 114,608 AUD/năm*. Số người làm trong nhóm nghề này được dự báo tăng từ khoảng 51,200 người năm 2025 lên 66,900 người năm 2035, tương đương khoảng +30.6%.

Tại Canada, mức lương trung vị của Psychologist là 52.88 CAD/giờ, tương đương khoảng 110,000 CAD/năm*. Outlook toàn Canada 2024–2033 là Strong risk of shortage; triển vọng ngắn hạn được đánh giá Good hoặc Very Good tại nhiều tỉnh bang.

Mức độ Toán: 2/5. Chương trình vẫn có Thống kê và Phương pháp nghiên cứu, nhưng mức độ Toán thấp hơn đáng kể so với Kỹ thuật, Khoa học máy tính hay Kinh tế học.

Điểm cần lưu ý: ngành này thường yêu cầu học lên sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ) mới dễ tìm được công việc chuyên môn và mức lương tốt.

4. Truyền thông (Communication / Media)

Tại Mỹ, Public Relations Specialists được dự báo tăng 2% trong giai đoạn 2025–2035, với khoảng 23,000 cơ hội tuyển dụng mỗi năm. Lương trung vị khoảng 74,750 USD/năm.

Tại Úc, nhóm Public Relations Professionals có mức lương trung vị toàn thời gian là 2,046 AUD/tuần, tương đương khoảng 106,392 AUD/năm*. Jobs and Skills Australia dự báo việc làm trong nhóm nghề này tăng khoảng 21.2% trong giai đoạn 2025–2035.

Tại Canada, mức lương trung vị khoảng 35.58 CAD/giờ, tương đương khoảng 74,000 CAD/năm*. Canada Job Bank xếp nghề này trong nhóm rộng hơn là Professional occupations in advertising, marketing and public relations. Outlook toàn Canada 2024–2033 là Balance, tức cung và cầu lao động được dự báo tương đối cân bằng.

Mức độ Toán: 1/5. Chương trình thiên về viết, thuyết trình, kể chuyện, quan hệ công chúng và sáng tạo nội dung.

Phù hợp với học sinh mạnh về ngôn ngữ, giao tiếp và sáng tạo. Nhưng bạn cần cân nhắc: nếu muốn làm việc lâu dài tại Mỹ, bạn cần hiểu sâu về văn hóa và thị hiếu người Mỹ, điều này thường mất thời gian để tích lũy. Đây cũng là ngành có mức độ cạnh tranh tương đối khốc liệt với dân bản xứ và hiếm khi xin được OPT 3 năm. 

5. Thiết kế đồ họa (Graphic Design)

Tại Mỹ, triển vọng của Graphic Designers hiện yếu hơn các ngành trên. Ngành này không nên học tại Mỹ. 

Mức độ Toán: 1/5. Ngành đòi hỏi tư duy hình ảnh, bố cục, kiểu chữ, kỹ năng sử dụng phần mềm thiết kế và xây dựng portfolio cá nhân.

Tại Úc, Jobs and Skills Australia sử dụng nhóm rộng hơn là Graphic and Web Designers, and Illustrators. Mức lương trung vị toàn thời gian là 1,850 AUD/tuần, tương đương khoảng 96,200 AUD/năm*. Việc làm của nhóm này được dự báo tăng khoảng 19.0% từ 2025 đến 2035.

Tại Canada, mức lương trung vị của Graphic Designers là 31.25 CAD/giờ, tương đương khoảng 65,000 CAD/năm*. Outlook dài hạn trên toàn Canada giai đoạn 2024–2033 là Strong risk of surplus (Khả năng cao Dư cung lao động)

Phù hợp với người có đam mê thiết kế, sáng tạo. Cần lưu ý: đây là ngành có triển vọng tăng trưởng thấp nhất trong 5 ngành kể trên, và gần đây chịu ảnh hưởng không nhỏ từ sự phát triển của AI trong lĩnh vực thiết kế.

Câu hỏi thường gặp

Không học giỏi Toán ở cấp 3 thì có nên chọn hẳn ngành không dùng Toán không?
Không nhất thiết. Mức độ "không giỏi Toán" ở phổ thông và mức Toán cần cho một ngành đại học là hai chuyện khác nhau. Nhiều ngành như Điều dưỡng hay Tâm lý học vẫn có Thống kê cơ bản, nhưng ở mức độ vừa phải, hoàn toàn có thể học tốt nếu chăm chỉ.

Ngành ít Toán có đồng nghĩa với lương thấp không?
Không hẳn. Điều dưỡng là ví dụ rõ nhất: mức độ Toán thấp (2/5) nhưng lương trung vị gần 94.000 USD/năm, cao hơn nhiều ngành đòi hỏi Toán nặng.

Mindy Nguyen