Chuyển đổi ngành học, làm sao để giải trình cho phù hợp trong hồ sơ visa?

Có một sự thật mà mình gặp rất nhiều khi tư vấn và xử lý hồ sơ du học: Nhiều bạn muốn đổi ngành -nhưng lại “trượt visa” chỉ vì không giải thích được tại sao đổi, dẫn đến hồ sơ visa bị đánh giá là thiếu định hướng.

• Học năm nhất ở Việt Nam → muốn bỏ ngang để đi ngành khác
• Đã có bằn đại học → lại chọn ngành không liên quan và chọn học lại cao đẳng
• Thậm chí có bạn đổi từ Kinh doanh sang Kỹ sư phần mềm, từ Sinh học sang Marketing/ Truyền thông vì giờ mới thấy mình không hợp với ngành hiện tại.

Tất cả đều vẫn khả thi nếu bạn có thể thuyết phục được lãnh sự lộ trình bạn vạch ra này là hợp lý. Vậy vấn đề ở đây không nằm ở việc bạn đổi ngành, mà nằm ở việc bạn giải trình nó như thế nào trong hồ sơ visa.

Giúp bạn hiểu đúng: Chuyển ngành không sai, nhưng phải có “lý”

Lãnh sự sẽ không cấm bạn đổi ngành, nhưng họ cần bạn giải quyết được các câu hỏi sau:

- Bạn học ngành này để làm gì? (thể hiện được tính logic của lộ trình học tập)

- Vì sao ngành bạn chọn đi du học lại khác với ngành đang học/ background học tập bạn đang có? (Bạn có thực sự cần ngành mới này không?)

- Sau khi học xong bạn sẽ làm gì? Có quay về Việt Nam không? (Mục tiêu nghề nghiệp phải rõ ràng)

=> Kế hoạch học tập (Study plan) chính là nơi để bạn làm sáng tỏ mọi thứ. Đây cũng chính là “linh hồn” của bộ hồ sơ. Hiện tại, hồ sơ visa (hầu như tất cảc các nước) đều xét rất kỹ về mục tiêu học tập thực sự, sẽ không còn kiểu “đủ điểm – đủ tiền là qua” như trước.

Công thức viết giải trình chuyển ngành đúc kết từ kinh nghiệm thực tế

Sau đây là một số cách phổ biến nhất mà chúng ta có thể áp dụng vào bài “Study plan” khi nằm trong diện chuyển đổi ngành nghề đi du học.

1. Không phủ nhận background học tập cũ

Không nên lấy lý do chuyển ngành vì lỡ chọn nhầm, học hết 4 năm đại học rồi mới thấy là không hợp thôi.

=> Cách diễn đạt khác: Coi việc học chuyên ngành cũ là bước nền tảng cho ngành mới hoặc từ việc học/ làm việc trong lĩnh vực này đã giúp bạn nhận ra điều gì? (Những kiến thức/ kỹ năng nào còn thiếu sót dẫn đến việc học thêm ngành mới)

Note: Tuy nhiên, đối với các bạn chỉ mới hoàn thành năm nhất đại học hoặc tối đa đang năm 2 và muốn đổi ngành, vẫn có thể giải trình chương trình học không phù hợp với sở thích/ đam mê cũng như mục tiêu dài hạn mà bạn đặt ra. Lựa chọn này vẫn nên là lần đầu và trong giai đoạn sớm của khoá học hiện tại. Sau đó, hãy tập trung thực hiện tiếp thật tốt theo các công thức 2,3,4 bên dưới

2. Tìm được một số điểm chung hoặc liên quan để tạo sự kết nối giữa ngành hiện tại với ngành đang muốn chuyển đổi

=> Gợi ý:

- Có thể từ ngành hiện tại mở rộng ra như Business -> Data Analytics; IT -> Business Management

- Có thể ngành hiện tại bổ trợ các kỹ năng cho ngành mới như Linguistics -> Education, Logistics

- Có thể từ ngành hiện tại chuyên sâu lên như IT -> AI

Từ đó, xác định lại hướng giải trình chính xác cho trường hợp của bản thân, triển khai những nội dung chi tiết để làm rõ sự liên kết này; cố gắng tìm nó trong những nền tảng kiến thức ở chuyên ngành trước đó; kỹ năng/ kinh nghiệm hiện tại ở lĩnh vực bạn đã làm.

3. Dẫn chứng các hành động cho thấy bạn đã tìm hiểu, thử hoặc tiếp cận ngành mới trước khi quyết định chuyển đổi

Các bằng chứng có thể được chứng minh qua:

- Thực tập/ công việc part-time

- Tham gia câu lạc bộ/ dự án cá nhân hoặc cộng đồng, các hoạt động tình nguyện liên quan,...

- Các chứng chỉ/ khóa học ngắn hạn

=> Chúng thể hiện được rằng quyết định này đã được cân nhắc kỹ càng, không phải chỉ là phút bốc đồng hoặc theo cảm tính.

4. Có kế hoạch nghề nghiệp rõ ràng và thực tế sau khi tốt nghiệp

Cần trả lời được cho lãnh sự các câu hỏi:

- Học xong ra làm gì? (nên nêu rõ vị trí công việc)

- Làm ở đâu? (nên nêu được một số công ty/ tập đoàn cụ thể đang muốn nhắm tới)

- Kế hoạch dài hạn trong 5- 10 năm

Một số case study chuyển ngành thành công mà Nam Phong đã hỗ trợ (áp dụng các công thức ở trên)

Case 1: Học sinh học tiếng anh một năm trước khi vào chuyên ngành IT (Information Technology) tại trường đại học FPT. Sau gần 3 năm học đại học, bạn bảo lưu và muốn chuyển qua Canada học cao đẳng về Dinh dưỡng và Quản lý dịch vụ ăn uống.

Case 2: Học sinh vừa tốt nghiệp chương trình cử nhân Hóa sinh của Đại học Quốc tế, chuyển qua du học chương trình cao đẳng Điều dưỡng (2 năm) tại Canada.

Helena Trinh