Toàn bộ chi phí du học: Học phí + sinh hoạt + chi phí ẩn

Những khoản chi phí nhiều gia đình thường tính thiếu

Thông thường, chi phí du học sẽ gồm học phí, sinh hoạt và những khoản phát sinh trong suốt quá trình học. Nhưng trên thực tế, phần lớn gia đình thường chỉ chuẩn bị rất kỹ cho học phí, còn phần cuộc sống hằng ngày lại hay ước lượng khá cảm tính. Đến khi sinh viên bắt đầu sống thật ở nước ngoài mới thấy số tiền thực tế khác khá nhiều so với kế hoạch ban đầu.

Du học thực tế không phải bài toán của một năm đầu tiên. Nó là bài toán dòng tiền kéo dài suốt 3–4 năm, thậm chí lâu hơn nếu học tiếp lên cao. Và đôi khi, tổng chi phí không nằm ở chuyện “một năm đắt hay rẻ”, mà nằm ở thời gian học kéo dài bao lâu.

Ví dụ, du học Úc có thể khoảng 800 triệu/năm nhưng chương trình chỉ kéo dài 3 năm. Trong khi đó, nhiều chương trình tại Mỹ khoảng 700 triệu/năm nhưng học 4 năm. Nhìn từng năm thì Mỹ có vẻ “dễ thở” hơn, nhưng khi cộng toàn bộ chương trình thì tổng chi phí lại cao hơn vì học thêm một năm.

Đó cũng là lý do khi lập kế hoạch tài chính, phụ huynh không nên chỉ nhìn học phí theo năm mà nên nhìn toàn bộ hành trình du học.

Học phí và các phụ phí của trường

Nhiều phụ huynh chỉ nhìn tuition fee trên offer letter rồi nghĩ rằng đó là toàn bộ số tiền phải đóng cho trường. Nhưng thực tế thường sẽ còn thêm khá nhiều khoản khác như phí dịch vụ sinh viên, phí cơ sở vật chất, phí lab, bảo hiểm hay các khoản phí hội sinh viên.

Mỗi khoản riêng lẻ nhìn không lớn. Nhưng cộng lại một năm có thể lên tới vài nghìn đô.

Ngoài ra cũng cần kiểm tra kỹ xem là trường yêu cầu đóng theo học kỳ hay cả năm, có cần deposit giữ chỗ không, bảo hiểm đã nằm trong học phí hay chưa và các phụ phí có được báo đầy đủ trên offer hay chưa.

Có những trường học phí nhìn khá ổn lúc đầu, nhưng sau khi cộng hết phụ phí thì tổng số tiền lại chênh lên khá nhiều.

Tiền ăn – khoản dễ “vỡ kế hoạch” nhất

Đây là phần tôi thấy nhiều sinh viên tính thiếu nhất khi chuẩn bị ngân sách.

Ví dụ ở Mỹ nếu các bạn có thể tự đi chợ và nấu ăn, thì lúc này chi phí thường khoảng 80–120 USD/tuần, nhưng nếu ăn ngoài thường xuyên, một bữa có thể 20–30 USD chưa tính thuế và tip. Và khi đó số tiền nhân lên theo tháng làm cho mức chênh lệch sẽ khá lớn.

Hầu như bạn nào trước khi đi cũng nghĩ mình sẽ tự nấu ăn để tiết kiệm. Nhưng sang đến nơi mới thấy duy trì điều đó đều đặn không hề dễ. Sẽ có những giai đoạn bài tập nhiều, học đến tối muộn, về đến nhà chỉ muốn ăn nhanh cho xong. Lúc đó chuyện gọi đồ ăn hoặc ăn ngoài bắt đầu xuất hiện thường xuyên hơn mình nghĩ ban đầu.

Vì vậy khi lập kế hoạch tài chính, nên tính theo mức chi tiêu thực tế mình có thể duy trì lâu dài, thay vì tính theo kịch bản “tiết kiệm tối đa”.

Tiền nhà ở – không chỉ là tiền thuê

Đây thường là khoản lớn thứ hai sau học phí.

Ví dụ ở Canada nếu thuê phòng shared housing thường khoảng 900–1.000 CAD/tháng nhưng khi ở Toronto hoặc Vancouver thì số tiền có thể cao hơn khá nhiều.

Nhưng có một điều nhiều bạn chỉ phát hiện sau khi thuê nhà đó là giá thuê chưa chắc đã bao gồm toàn bộ chi phí. Vậy nên khi tìm nhà, các bạn nên hỏi rất kỹ xem nó đã bao gồm điện nước chưa, có wifi không, mùa đông có phát sinh tiền sưởi không, laundry có tính riêng không và có cần tự mua furniture không.

Có những trường hợp nhìn tiền thuê ban đầu khá rẻ. Nhưng sau khi cộng thêm tiền điện, nước, internet, đi lại cùng các khoản phát sinh khác thì tổng chi mỗi tháng lại cao hơn dự tính rất nhiều.

Khoảng cách từ nhà đến trường cũng là điều rất đáng cân nhắc. Nhiều bạn lúc đầu ưu tiên thuê nhà xa hơn để tiết kiệm vài trăm đô mỗi tháng. Nghe thì hợp lý, nhưng sau một thời gian mới bắt đầu thấy chi phí “ẩn” của việc ở xa như tiền đi lại tăng lên, mất nhiều thời gian di chuyển và về nhà muộn hơn nếu kéo dài rất dễ xuống sức vào những giai đoạn học căng.

Vì vậy khi chọn nhà, đừng chỉ nhìn mỗi giá thuê. Một chỗ ở phù hợp nên là nơi giúp sinh viên duy trì được nhịp sống ổn định trong suốt vài năm học, chứ không phải chỉ rẻ hơn một chút ở thời điểm ban đầu.

Bảo hiểm y tế – khoản rất hay bị quên

Ở Việt Nam, nhiều người chưa quen với việc chi phí y tế có thể rất cao. Nhưng ở nước ngoài, đặc biệt là Mỹ, nếu không có bảo hiểm thì chỉ một lần khám bệnh cũng có thể tốn rất nhiều tiền.

Thông thường, bảo hiểm du học sinh dao động khoảng 2.000–4.000 đô /năm và mức phí này chênh lệch khá nhiều giữa các trường.

Ví dụ: Úc và Anh thường yêu cầu mua bảo hiểm trước khi xin visa, còn Mỹ thì phụ thuộc vào quy định riêng của từng trường. Có trường phí bảo hiểm khá nhẹ, nhưng cũng có trường bắt buộc gói bảo hiểm rất cao.

Đây là khoản nhiều phụ huynh thường quên khi tính tổng chi phí ban đầu.

Sách vở và công cụ học tập – mỗi ngành sẽ rất khác nhau

Phần này thường chỉ đến lúc nhập học nhiều gia đình mới bắt đầu để ý.

Có những ngành gần như không phát sinh nhiều chi phí học tập ngoài laptop cơ bản. Nhưng cũng có ngành phải đầu tư khá nhiều cho thiết bị và phần mềm. Đặc biệt là các ngành Design / Graphic Design, Photography, Architecture, Engineering hoặc các ngành phải dùng lab.

Như sinh viên thiết kế thường cần laptop cấu hình cao, iPad hoặc bảng vẽ. Đối với ngành nhiếp ảnh có thể phải đầu tư máy ảnh và lens. Ngành engineering thường dùng phần mềm kỹ thuật khá nặng. Còn các ngành lab đôi khi phát sinh thêm phí thực hành.

Cũng khá nhiều bạn mang laptop từ Việt Nam sang để tiết kiệm chi phí, tuy nhiên sau vài tháng học thì nhận ra máy không đáp ứng được yêu cầu và gần như bắt buộc phải mua mới. Vậy nên nếu học các ngành này, phụ huynh nên tính trước chi phí thiết bị ngay từ đầu thay vì chỉ nhìn học phí.

Những khoản phát sinh trong cuộc sống hằng ngày

Thực tế không ai đi du học chỉ để học rồi về nhà.

Sinh viên vẫn sẽ cần giao tiếp, tham gia hoạt động ngoài khoá, đi chơi với bạn bè, mua đồ mùa đông, di chuyển và đôi khi đi du lịch ngắn ngày để cân bằng cuộc sống.

Ngoài ra còn có những khoản gần như chắc chắn sẽ phát sinh việc gia hạn giấy tờ, đổi chỗ ở, phí hành chính, khám bệnh, mua đồ dùng mới hoặc vé máy bay về Việt Nam nếu có việc gấp.

Lúc mới nhìn thì khoản nào cũng thấy “không đáng bao nhiêu”. Nhưng vài tháng sau bắt đầu cộng lại mới thấy tiền đi nhanh hơn rất nhiều so với tưởng tượng ban đầu.

Nếu có thể, gia đình nên để dư thêm khoảng 10–20% ngân sách thay vì tính vừa khít. Thực tế gần như khóa du học nào cũng sẽ có phát sinh.

Chi phí hồ sơ, visa và vé máy bay

Nhiều người nghĩ đây chỉ là phần “chi phí đầu vào”, không đáng kể. Nhưng thực tế các khoản này thường xuất hiện cùng lúc nên áp lực tài chính vẫn khá lớn. Nó bao gồm phí visa, khám sức khỏe, sinh trắc học, dịch thuật công chứng, phí apply và vé máy bay.

Đặc biệt, chi phí visa giữa các nước hiện nay chênh lệch khá nhiều. Với visa Úc hiện tại có mức phí tương đối cao là 2028 AUD, trong khi Canada là 235 CAD thấp hơn đáng kể.

Ngoài ra, vé máy bay cũng là khoản rất dễ biến động theo thời điểm. Có những bạn đặt sát ngày nhập học nên giá vé tăng hơn dự kiến khá nhiều.

Lời khuyên 

Sau nhiều năm làm hồ sơ du học, tôi nhận ra một điều khá rõ: nhiều gia đình không gặp vấn đề ở bước xin visa, mà bắt đầu “đuối” sau khi sinh viên sang học một thời gian vì chi phí thực tế khác khá nhiều so với kế hoạch ban đầu.

Áp lực lúc đó không chỉ là tiền bạc. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến việc học, tâm lý và cả trải nghiệm của sinh viên trong suốt những năm ở nước ngoài.

Vì vậy, trước khi quyết định du học, phụ huynh nên cố gắng nhìn bài toán này theo toàn bộ hành trình thay vì chỉ học phí năm đầu tiên. Chuẩn bị hồ sơ sớm từ 8–12 tháng và dự trù thêm khoảng 10–20% ngân sách sẽ giúp gia đình chủ động hơn rất nhiều khi có phát sinh thực tế.

Nếu gia đình đang tìm hiểu du học và muốn được tư vấn chi tiết về lộ trình học, dự trù chi phí thực tế theo từng quốc gia hoặc xây dựng kế hoạch tài chính phù hợp với ngân sách hiện có, phụ huynh có thể liên hệ Du học Nam Phong để được đội ngũ tư vấn hỗ trợ từ giai đoạn chuẩn bị ban đầu.

Gina.Duong